Zasoby Biblioteki Naukowej TPN w Przemyślu

    Biblioteka Naukowa TPN w Przemyślu posiada bogaty, różnorodny i unikatowy księgozbiór w skali nie tylko regionu przemyskiego. Ze względu na zakres gromadzonych zbiorów jest biblioteką o charakterze ogólnym, posiada bowiem księgozbiór, w skład którego wchodzą publikacje z wielu dyscyplin naukowych. Jako placówka związana z macierzystą organizacją stanowi jej część wyposażenia badawczego, swoisty warsztat naukowy służący rozwojowi i potrzebom nauki, pracom dydaktycznym, badawczym i popularyzatorskim, skoncentrowanym wokół przemyskiej organizacji. W zbiorach Biblioteki przeważają prace o profilu humanistycznym. Dominują publikacje z zakresu historii, filozofii, nauk przyrodniczych, nauk społecznych. Biblioteka posiada również bogaty zbiór regionalny – PRZEMYŚLANA, który obejmuje wszystkie druki związane poprzez treść lub autora z miastem lub regionem przemyskim. Ukierunkowany jest na zaspokajanie znaczącego zainteresowania społecznego na piśmiennictwo lokalne. Zbiór ten spełnia również funkcje informacyjne i popularyzatorskie oraz upowszechnia wiedzę o Przemyślu i regionie. Istotną jego część stanowią wydawnictwa TPN. Długoletnia działalność wydawnicza TPN zaowocowała znaczącą liczbą publikacji, które w najbliższej przyszłości będą podstawą nowego i odrębnego katalogu bibliotecznego.

    Kolejną część zbiorów stanowi księgozbiór podręczny, z którego można korzystać w czytelni Biblioteki Naukowej TPN. Ma on charakter ogólny i zawiera wydawnictwa informacyjne, jak encyklopedie, słowniki, bibliografie, leksykony, kroniki, poradniki, atlasy, dzienniki ustaw, roczniki statystyczne itp. Biblioteka Naukowa TPN posiada również bogaty zbiór czasopism krajowych i zagranicznych. Napływały one w drodze zakupów, darowizn oraz wymiany z innymi bibliotekami, instytucjami naukowymi itp. Zachowały się pełne roczniki następujących tytułów: „Biesiada Literacka”, Tygodnik Ilustrowany”, „Przegląd Powszechny”, „Przegląd Współczesny”, „Przewodnik Naukowy i Literacki”, „Czas”. Są to tylko wybrane tytuły czasopism znajdujących się w zbiorach Biblioteki. Posiadamy oczywiście szeroki zestaw czasopism naukowych, które odzwierciedlają najnowszy stan badań z zakresu archeologii, historii, etnografii, nauk przyrodniczych i wielu innych dyscyplin. Systematycznie gromadzimy naukowe czasopisma zagraniczne, np.: „Journal of Mathematical Sciences” od wielu lat wysyłany w ramach wymiany przez Uniwersytet w Tokyo. Charakter i specyfika zbioru czasopism krajowych i zagranicznych świadczy o dużej wartości naukowej księgozbioru biblioteki. Gwarantujemy również bieżący dostęp do prasy krajowej i regionalnej oraz broszurowych wydawnictw informacyjnych.

    Księgozbiór Biblioteki w znaczący sposób wzbogacają również zbiory specjalne. Występują one w postaci zbiorów: kartograficznych, graficznych, starodruków, rękopisów, dokumentów życia społecznego oraz mikrofilmów. Inną grupę stanowią materiały, które nagromadziły się w trakcie procesu wydawniczego. Zbiory specjalne to dokumenty biblioteczne, które wymagają innego traktowania niż zwykłe druki, dlatego w Bibliotece Naukowej TPN zagwarantowano specjalne warunki ich przechowywania, udostępniania oraz podlegają odrębnym zasadom opracowywania. W 2004 r. została zakupiona specjalna szafka, w której w bezpieczny sposób przechowywane są zbiory kartograficzne. Bogaty zbiór starodruków wraz z publikacjami z XIX w., zabezpieczony jest w odrębnym magazynie, w którym zachowano odpowiednie warunki przechowywania. Starodruki znajdują się w specjalnych, ochronnych oprawach, które zabezpieczają każdy egzemplarz.

    Trzeba również nadmienić, że w Bibliotece Naukowej znajduje się przekazany w depozyt cenny księgozbiór byłej Biblioteki Stacji Naukowej Polskiego Towarzystwa Historycznego w Przemyślu. W skład kilkutysięcznego księgozbioru wchodzą książki i czasopisma, w tym również starodruki głównie z zakresu historii. Dysponujemy też użyczonym zbiorem wydawnictw multimedialnych, encyklopedii, słowników, wydawnictw informacyjnych i opracowań z zakresu informatyki, komputeryzacji, ekonomii, statystyki, historii. Wszystkie te wydawnictwa są odrębnie skatalogowane, wydzielone w magazynach bibliotecznych i udostępniane użytkownikom.

    Biblioteka Naukowa TPN posiada kilka katalogów bibliotecznych. Spełniają one ważną rolę w procesie udostępniania informacji o księgozbiorze. W przypadku katalogów prowadzonych metodą kartkową posiadamy: katalog alfabetyczny, systematyczny (wg klasyfikacji UKD), językowy, regionalny, czasopism krajowych oraz czasopism zagranicznych. Równocześnie katalogowanie przebiegało w elektronicznym programie MAK, a od stycznia 2005 r. przeszliśmy już całkowicie na katalogowanie zautomatyzowane, rezygnując z metod tradycyjnych. Biblioteka posiada następujące katalogi w systemie MAK:

• pb-1977-2002 – elektroniczna wersja „Przewodnika Bibliograficznego”;
• 03pb – elektroniczna wersja „Przewodnika Bibliograficznego”;
• 04pb – elektroniczna wersja „Przewodnika Bibliograficznego”;
• Przemyślana – baza regionalna;
• Katalog główny – baza druków zwartych;
• Stare druki – baza starych druków;
• Mapy – zbiory kartograficzne;
• Katalog czasopism – baza czasopism krajowych;
• Fotografie – baza fotografii;
• Mikrofilmy – baza mikrofilmów;
• Rękopisy – baza rękopisów;
• Rysunki – baza rysunków;
• Ulotne – baza dokumentów życia społecznego;
• Zbiory specjalne – baza zbiorcza dla zbiorów specjalnych;
• Robocza – baza robocza.

    Katalog jest aktualizowany i archiwizowany raz w tygodniu, a od maja 2005 r. jest dostępny na stronie internetowej TPN: http://www.pbp.webd.pl/cgi-bin/tpn/makwww.exe W czytelni biblioteki znajdują się również stanowiska komputerowe umożliwiające korzystanie z Internetu, edytora tekstu czy bogatego zbioru wydawnictw multimedialnych. Dynamiczny rozwój szkolnictwa wyższego w Przemyślu i regionie, spowodował wzrost zainteresowania Biblioteką Naukową TPN. Najliczniejszą grupę użytkowników biblioteki obok Członków TPN, stanowią studenci i pracownicy naukowi przemyskich szkół wyższych. Rejestrujemy jednak czytelników reprezentujących róże kategorie wiekowe, zawodowe, społeczne itp. Świadczy to o dużym zapotrzebowaniu na placówkę tego rodzaju w środowisku przemyskim.

    Biblioteka przyczynia się również do propagowania różnego rodzaju imprez naukowych i kulturalnych, nie tylko z ramienia TPN. Najczęściej organizowane są różnego rodzaju sesje naukowe, warsztaty, odczyty, promocje, spotkania organizacyjne, wycieczki krajoznawcze itp. Większość nabytków Biblioteki pochodzi z wymiany wydawnictw z licznymi instytucjami naukowymi w Polsce i zagranicą. Szeroko rozwinięta działalność wydawnicza pozwala na przekazywanie w ramach wymiany licznych publikacji TPN. W zamian otrzymujemy szereg ciekawych i cennych wydawnictw naukowych z rozmaitych regionów kraju. Są to publikacje reprezentujące różne dyscypliny naukowe, niejednokrotnie trudno dostępne i niskonakładowe. Dzięki temu Biblioteka może pochwalić się tak zróżnicowanym i cennym księgozbiorem, który w dużym stopniu pozwala prześledzić działalność regionalnego ruchu naukowego.

    Zbiory przekazywane są bibliotece również w drodze darowizn osób prywatnych oraz instytucji. Z powodu trudnej sytuacji finansowej biblioteki zakupy ogranicza się do prenumeraty oraz najpotrzebniejszych wydawnictw.

    Biblioteka Naukowa TPN w Przemyślu jest otwarta dla wszystkich Czytelników. Staramy się badać i poznawać ich potrzeby informacyjne, dostosowywać i na bieżąco aktualizować formy pracy z Czytelnikiem, odpowiadać na sugestie użytkowników oraz zachęcać do korzystania z naszych zbiorów.

Maciej Waltoś

POWRÓT